کار و اشتغال ( ۲ ) 

  با یاد و نام خدا 

 تنبلی و تن پروری نیز از دیگر نتایج بیكاری افراد و ظاهرا كم ضررترین پیامد آن است . جوانان به علت یبكاری سعی می كنند مدت بیشتری را درخانه بمانند و اولیا هم بـرای اینكه فرزندانشان از خانه خارج نشده  و احیانا مشكلی به وجود نیاورند،  ترجیح می دهند تـا به هر شكل ممكن آنها را در خانه نگه دارند و پول توجیبی آنها را تامین  كنند . بدیهی ترین نتیجه ی این كار،  تنبلی وتن آسایی جوان است . این كم ضررترین  نتیجه ی بیكاری،  پیامدهای منفی هم دارد ازجمله به مرور سطح توقع جوان بالا می رود تا حدی كه درآمد معمولا پایین خانواده،  دیگرجوابگوی درخواستهای او نیست و گاهی در پاسخ به حرف والدین كه از او می خواهند برای تامین احتیاجات اولیه اش درپی كار باشد! (  خود اولیا می دانند پیدا نمی شود) ، می گوید كار نیست بروم مواد فروشی؟  كه این سوال،   همان نقطه ی حساس اولیا است و معمولا بی جواب می ماند ( مرا ببخشید اینها مشاهدات خودم است ) .

   از بدترین نتایج بیكاری كشیده شدن افراد به سمت سیگار،  مصرف نوشیدنیهای الكلی ودرنهایت مواد مخدر است . سیگار و دخانیات ( لعنت خدا بر كسی كه اولین بار آن را وارد ایران كرد )  وگسترش آن در بین مردم وخصوصا نسل جوان وتبعات زیان آور آن،  ازمشكلات اساسی است .  دود ،   دود می آورد ، عقیده ی كسانی است كه می گویند اعتیاد به سیگار در نهایت  منجر به اعتیاد به مواد مخدر می شود كه در بسیاری موارد هم پربیراه نمی گویند . امروزه فروش سیگار یكی از مشاغل به اصطلاح كاذب ولی بسیار پردرآمد است . در بررسی وضع مسجدسلیمان اشاره داشتم كه  صاحب یكی از دكـه های سیگار فروشی  می گفت : روزانه بین صد تا دویست بسته سیگار می فروشم .

    استفاده از نوشیدنیهای الكلی متاسفانه بدجوری باب شده و شبها درمحلات شهرهای مختلف به راحتی می توان جوانانی را دید كه تحت تاثیر الكل،  رفتارهای  نامناسبی از خود نشان می دهند . ممكن است استفاده از نوشیدنیهایی كه به صورت دستی و توسط افراد فرصت طلب تهیه شده سبب فوت ویا بیماریهای مختلف در استفاده كنندگان گردد . 

    امروزه مواد مخدر راحت تر از سیگار در بین جوانان رد وبدل می شود و تبعات آن خانمانسوزتر از سیگار است . بسیاری از اولیا حتی شكل و نوع مواد مخدر را نمی شناسند و نمی دانند اگر  فرزندشان به سمت این گونه مواد كشیده شده باشد،  چه مشخصاتی دارد . آگاهی دادن به خانواده ها می تواند كمك موثری در این زمینه باشد . باید در جلسات آموزشی،  درمورد شكل و نوع مواد مخدر و تاثیرآنها برافراد آموزشهای لازم به مدیران مدارس داده شود تا در صورت مشاهده سریعا با آن برخورد شود .

   یكی از تبعات بیكاری و فقر و اعتیاد،  گسترش فساد و كارهای خلاف عفت و اخلاق است . من در این زمینه اطلاعی ندارم و آرزو می كنم كه این معضل در شهر ما وجود نداشته باشد ولی مطمئنا هرجا اعتیاد به  الكل  و مواد مخدر باشد،  دركنارآن باید انتظار فساد و كارهای خلاف اخلاق و عفت را هم داشت .

   بدیهی است مسئولین بهتر و بیشتر از من از نتایج نگران كننده ی بیكاری آگاه هستند ولازم است كه برای  رفع این معضل  اقدامات اساسی انجام دهند . تنها وزارتخانه ای كه تا این اواخر استخدام  نیروداشت وزارت آموزش و پرورش بود كه جدیدا اعلام كرده است دیگر استخدام رسمی ندارد .

   همه ی ما بارها و بارها این را گفته ایم كه مسجدسلیمان در زمینه ی كارو اشتغال در كشور اولین بوده است . آیا برای شهری با آن پیشینه و در حالیكه توان بالقوه ی ایجاد اشتغال را دارد،  شایسته است امروزه به این شكل درآمده و مردمانش برای یافتن كار به شهرهای دیگر مهاجرت كنند ؟

  نیروی كار

  جمعیت مسجدسلیمان بسیار جوان و در نتیجه نیروی كاردراین شهر فراوان است . متاسفانه بیكاری این نیروی فعال را از بین می برد . سیگار ، مواد مخدر، مشروبات الكلی و از همه مهمتر مشكلات اخلاقی به بدترین شكل ممكن به این نیرو ضربه  می زند .  درآمار ادارات و ارگانها ، یا به تعداد نیروهایشان اشاره  نمی شود و یااگرهم شده بسیار گذرا و مهمتر این كه به نیازهایشان  نیز اشاره ای نمی شود .

  در چند سال گذشته،  برابر اعلام رسمی سازمان سنجش و آموزش كشورهر ساله حدود یك و نیم میلیون نفر در كنكور سراسری ثبت نام می كنند . اگر خوشبینانه  بپذیریم  همه ی فارغ التحصیلان دوره ی نظری ثبت نام كرده اند ( ترك تحصیل كنندگان دوره ی نظری و فارغ التحصیلان كاردانش و فنی و حرفه ای را هم درنظر نگیریم) ،  سالانه حداقل  به همین تعداد فرصت شغلی  برای فارغ التحصیلان دیپلم و دارندگان مدارك دانشگاهی نیاز داریم . آیا در ایجاد این مقدار فرصت شغلی موفق بوده ایم؟

  آیااین كه اعلام شود  دیپلمه استخدام نمی كنیم،  به این معنی نیست كه فقط فارغ التحصیلان دانشگاهها حق دارند شغل داشته باشند؟ ( كه بسیاری از آنان هم بیكار هستند) . آیا همه استعداد و توان ادامه ی تحصیلات عالیه را دارند؟   آیا به تعداد ورودی های كنكور فرصت شغلی ایجاد كرده ایم ؟ وقتی كه گفته می شود دیپلمه استخدام نمی كنیم درحقیقت نوعی پاك كردن صورت مسئله است و مشكل حقیقی كه همان بیكاری است،  باقی می ماند .

  كار و اشتغال ( ۱ )

  با یاد و نام خدا

  مقوله ی كار و اشتغال در مسجدسلیمان را نمی دانم ازكجا شروع كنم فقط می شود گفت  شهری كه زمانی مركز كار و اشتغال بود وبسیاری از مردم مناطق مختلف ایران ( مناطقی مانند اصفهان كه امروز به قطبهای صنعتی تبدیل شده اند)  به علت نبود كار به مسجدسلیمان آمده ودراینجا مشغول كار شده بودند،   به صورتی درآمده كه ساكنانش برای یافتن كار ناچار به مهاجرت شده اند . هنوز لین اصفهانیها،  بازار شوشتریها،  محله ی ارمنیها و بسیاری نامگذاریهای دیگر باقی است كه نشانه ی اقامت افراد غیر مسجدسلیمانی در این شهر به خاطركار بوده است . 

  فعلا با توجه به عدم وجود استخدام رسمی،  كسی در ادارات به كار گرفته نمی شود وبخش خصوصی هم به علت شرایط خاص مسجدسلیمان ، دراین شهر فعال نیست . ظاهر شهرك صنعتی هم خود نشان دهنده ی وضعیت آن است و روی آوردن مردم به مشاغلی همچون دكه داری كه قسمت اعظم درآمد آنها از فروش سیگار است،  مسافركشی شخصی،  خرید و فروش ضایعات،  فروش نان محلی،  خرید و فروش كوپن های ارزاق عمومی،  فروش ارزاق كوپنی مانند قند و روغن نباتی و لباس فروشی دوره گردی كه اخیرا زنان هم به این حرفه روی آورده اند،  نشان از واقعیت امر دارد . دیدن مردانی كه بسته ای لباس ازهمه نوع ،  جنس  و جنسیت بردوش داشته و در معابرو محلات به دنبال مشتری هستند و یا زنانی كه با مقداری لباس به عنوان نمونه به درب منازل مراجعه می كنند،  امری عادی شده است . چندی قبل در شهر بساطی را دركنار خیابان دیدم . از روی كنجكاوی نزدیكتر رفتم و با تعجب متوجه شدم كه  لباسهای زیر زنانه را با وضع بسیار بدی كنار خیابان پهن كرده ومی فروشند . دیدن لباس زیر زنانه شاید چندان مهم نباشد ولی در جامعه ی ما هنوز هم برخی چیزها را در هر جایی نمی توان خرید و یاعرضه كرد  ( در اهواز زنان این كار را انجام داده  و عمومیت بیشتری دارد) .   وجود بیش از 20000  نفر زیر پوشش كمیته ی امداد و بهزیستی گواه دیگری بر بیكاری و نیاز مردم است .

   نبود زمین مناسب برای كشاورزی  باعث شده  كشاورزی رونقی نداشته باشد وعدم وجود معادن نیز نبود فعالیتهای صنعتی را سبب شده است . بخش خصوصی  برای سرمایه گذاری در مسجدسلیمان رغبتی نشان نمی دهد  وطرحهایی با نام خوداشتغالی هم در شهر ما،  به دلیل نبود فعالیت های كشاورزی و صنعتی  نمی توانند گره گشا باشد .

   مسئولان شركت نفت در مسجدسلیمان هم كه ظاهرا تنها كسانی هستند كه می توانند زندگی دوباره ای به این شهر بدهند متاسفانه هیچ اقدامی نمی كنند و شبیه مغازه داری شده اند كه می خواهد مغازه اش را تعطیل كند،  به همین علت جنس تازه ای وارد مغازه نكرده و مدام به ته مانده ی اجناس نگاه می كند كه چه موقع تمام می شوند ودر نهایت هم بقیه ی اجناس را معمولا با قیمت پایین و حتی مفت واگذار می كند و یا مغازه را با تمام وسایل به دیگری اجاره می دهد ( كاری كه با ورك شاپ ،  كولر شاپ و یا منازل سازمانی در مناطقی چون چشمه علی كرد ) .

     ممكن است این سوال پیش بیاید كه چرا برحضور شركت نفت تاكید می شود واشاره ای به دیگرامكانات نمی شود ؟ درجواب باید گفت اولا شركت نفت در مقابل این شهرومردمی كه به خاطر كار در شركت نفت در اینجا ساكن شدند مسئول است . ثانیا هنوز امكانات قبلی شركت نفت دراین منطقه وجود دارند ومی توان ازآنها استفاده كرد . ثالثا صنایع جدید در كنار منابع معدنی مانند  مس و…  ایجاد می شوند كه تا به امروز وجود اینگونه منابع درشهرمان  تایید نشده است . رابعا صنایع جدید به بخش خصوصی تعلق دارند و سرمایه گذاران به طور طبیعی به سمت محل اقامتشان گرایش دارند كه از این منظر هم ما مسجدسلیمانی ها،  حرفی برای گفتن نداریم .

   وجود دهها جوان بیكار كه در ورودی محلات ایستاده و سیگاری برلب نظاره گر عبور و مرور دیگران هستند و هراز گاهی حركتهای نه چندان جالبی از خود نشان می دهند، مشاجرات خانوادگی بین زن و شوهر ویا فرزندان،  افزایش طلاق به علت نیاز مالی و تعداد بالای مجروحین ناشی از دعواهای محلی خود نشانه های گویایی از بیكاری مردم است . 

  یكی دیگر از نتایج ناخوشایند این معضل،  باقی ماندن جوان بیكار در خانه  است كه مسائل متعددی  برای خانواده ایجاد می كند . یكی از این مشكلات وجود دعوا و كشمكش در خانواده ها بین فرزندان واولیا است كه من خود شاهد بسیاری از این مشاجرات بوده ام . جوانان به علت بیكاری و نداشتن درآمد وعدم توانایی در تشكیل خانواده و چون به اصطلاح دستشان توی جیب خودشان نیست،  مدام با اولیا بحث و گفتگو دارند و از آنان می خواهند تا كاری برایشان پیداكنند! یا  آنان را ملامت می كنند  چرا در ادارات یا ارگانها آشنایی ندارند تا وی  را به كاری مشغول كند . بروز تنشهای عصبی هم از عواقبی است كه در این رهگذر نصیب جوان یا بزرگسال بیكار می شود كه باكمترین حرفی ازجانب دیگران،  به سرعت وبا شكلی عصبی  واكنش نشان می دهد .  بسیاری از مشاجرات بین اعضای خانواده هم از این مسئله ناشی می شود .

  ادامه ی مطلب در پست بعدی ...