| تبليغات | X |
 |
 |
|
| شهر اولین های شیرین و تلخ |
|
به نام خدا شاعر این شعر را نمی شناسم ولی امیدوارم این اجازه را بدهند تا من شعر ایشان را روی وبلاگم قرار دهم . مسجدسلیمان
آنروز كه وسعت دنیا برای ما فقط به اندازه ی شهرمان بود و تمام ابعاد فكرمان از نفتك تا بی بیان و از نفتون تا تمبی و از چشمه علی تا كمپ كرسنت و از سرمسجد تا سركوره ها دور می زد ، نام شهرهای بزرگی چون تهران، شیراز، اصفهان وشهرهای فرنگی مانند لندن، پاریس ، توكیو و لوس آنجلس ، هفت اقلیم دلمان را به آسمان شادیهای جوانی پیوند می زد ولی امروز كه بیشتر این شهرها را چرخیده ایم به یاد می آوریم ؛ چه در بیست فوتیها، چه در لینهای نفتون ، چه در خانه های كلگه ، چه در بنگله های میدان ، كمپ كرسنت ، پنج بنگله و یا هشت بنگله زندگی می كردیم بهترین دوران زندگیمان همان زمانی بود كه در مسجدسلیمان بودیم حال با صدای بلند فریاد می زنیم ای كاش تمام وسعت دنیا فقط به اندازه ی مسجدسلیمان بود . |
|
+ نوشته شده در
88/08/26ساعت 10:47 بعد از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
با یاد و نام خدا داش آکل از : علی بهرامی دل من مثل دلت سرخ و سیاهه داش آکل ! یه پلنگ پیره که تو فکر ماهه داش آکل ! زندگی دویدن دنبال نونه آره داش ! دس به کار دل شدن یه اشتباهه داش آکل رفقا مثل قدیم لوطی گری نمی کنن روزگار عوض شده ! خدا گواهه داش آکل مهربونی کدومه ؟ دست نوازش چی چیه ؟ این که رو سرا می ذارن یه کلاهه داش آکل ! تو نخ هر کی می رم آخر خط ناکسیه این روزا همزبونی دیگه گناهه داش آکل کاکا رستم یکی بود ! اما حالا هزار هزار پاتوق عاشق کشون چه رو به راهه داش آکل ! مشتی حرف عاشقی تو کت هیشکی نمی ره عاشقی باد هواس ! دل پر کاهه داش آکل .. یه طرف آدمایی ، که نونشون تو روغنه یه طرف .. رو سفره هاشون اشک و آهه داش آکل ! یه نفر رو پر قو ، قصرطلا خواب می بینه یه نفر خونه به دوش و بی پناهه داش آکل پاپتی یا پاپری اون قدیما مهم نبود ! حالا عقل آدما توی نگاهه ! داش آکل یه دهن برام بخون.. شکر تو ناز نفست زندگی خیلی برام تلخ و تباهه داش آکل ! مجموعه ی وعشق را خدا به کسی رایگان نداد . از انتشارات موسسه ی فرهنگی هنری نقش سیمرغ 1386 |
|
+ نوشته شده در
88/08/22ساعت 9:37 قبل از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
کیفر : احمد شاملو در این جا چار زندان است به هر زندان دو چندان نقب، در هر نقب چندین حجره، در هر حجره چندین مرد در زنجیر ... از این زنجیریان یک تن ، زنش را در تب تاریک بهتانی به ضرب دشنه ای کشته است . از این مردان، یکی ، در ظهرتابستان سوزان، نان فرزندان خود را ، بر سر برزن، به خون نان فروش سخت دندان گرد آغشته است . از اینان، چند کس، در خلوت یک روز باران ریز، بر راه رباخواری نشسته اند . کسانی، در سکوت کوچه، از دیوار کوتاهی به روی بام جسته اند . کسانی، نیم شب در گورهای تازه، دندان طلای مردگان را می شکسته اند . من اما هیچ کس را در شب تاریک و. طوفانی نکشته ام من اما راه بر مرد رباخواری نبسته ام من اما نیمه های شب ز بامی بر سر بامی نجسته ام .
در اینجا چار زندان است به هر زندان دو چندان نقب و در هر نقب چندین حجره ، در هر حجره چندین مرد در زنجیر در این زنجیریان هستند مردانی که مردار زنان را دوست می دارند در این زنجیریان هستند مردانی که در رویایشان هر شب زنی از وحشت مرگ از جگر برمی کشد فریاد . من اما در زنان چیزی نمی یابم – گر آن همزاد را روزی نیابم ناگهان، خاموش – من اما در دل کهسار رویاهای خود ، جر انعکاس سرد آهنگ صبور این علفهای بیابانی که می رویند و می پوسند و می خشکند و می ریزند، با چیزی ندارم گوش . مرا گر خود نبود این بند، شاید بامدادی همچو بادی دور و لغزان می گذشتم از تراز خاک سرد پست ... جرم اینست ! جرم اینست ! |
|
+ نوشته شده در
88/08/19ساعت 7:22 قبل از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
با یاد و نام خدا سعدی از زمانی که درس می خواندم همیشه به ادبیات و خصوصا شعر علاقه داشتم و یادم می آید زمانی با همکلاسها مسابقه می گذاشتیم تا ببینیم چه کسی شعر بیشتری را از حفظ است . زمانی که ما درس می خواندیم، در کتب فارسی ابتدایی اشعار و متونی از از شعرا و نویسندگان قدیمی گنجانده شده بود که ما با علاقه ی زیاد می خواندیم و بسیار هم لذت می بردیم . داستان اکوان دیو، بهرام و کنیزک، رستم وسهراب، هفت خوان رستم ودر صدرهمه حکایت های گلستان و اشعار بوستان سعدی . شاید برایتان عجیب باشد اگر بگویم شعر موسی و شبان مولوی را ما در پایه ی چهارم ابتدایی می خواندیم . حکایات و اشعار سعدی جای خاصی را در بین ما داشت و بیشتر مواقع به عنوان مثل هم استفاده می کردیم . با داستان زندگی سعدی کار ندارم فقط به نظرم می رسد که هدف سعدی از تالیف گلستان و بوستان، بیان مطالب در قالب حکایات و اشعار بوده است و این حکایات و اشعار در ذهن هرکسی مفاهیم اخلاقی و تربیتی را به قول اهالی ادبیات، متبادر می کند . سعدی هر آنچه شرط بلاغ است را می گوید و آن که می شنود مجاز است که پند گیرد یا ملال . مسائلی که سعدی برای حکایات و اشعارش برگزیده در حقیقت مواردی هستند که در زندگی بشر در تمام ادوار وجود داشته و دارند منتها با درجات متفاوت و در هر زمان در قالبی جدید و با شرایط زندگی آن زمان ، همچون سرنوشت معلم سلیم النفس ، زندگی با مادرزن فرتوت و یا داماد سرخانه ای که پدرزن اورا از چنگ برده فروشان نجات داده ( می توان برده فروشان زمان سعدی را طلبکاران امروزی و یا مشکلات مالی فراروی مردم دانست که امروزه هم بسیاری به خاطر ناداری حاضر شده اند داماد سرخانه شوند ) . سعی دارم از این پس گاهی هم در کنار اشعار شاعران جدید، گاهی هم به سراغ شعرا و نویسندگان قدیم بروم که آثارشان به راستی گنجینه های واقعی هستند برای راهنمایی در بسیاری مسائل زندگی . حکایت گروهى از حكيمان فرزانه به درگاه انوشيروان آمدند و درباره موضوع مهمى به گفتگو پرداختند، ولى بوذرجمهر (بزرگمهر) كه برجسته ترين فرد حكيمان بود، خاموش نشسته بود و حرفى نمى زد.
حکایت دو برادر یکی خدمت سلطان کردی و دیگری به زور بازو نان خوردی . باری توانگر گفت درویش را : چرا خدمت نکنی تا از مشقت کارکردن برهی؟ گفت : تو چرا کار نکنی تا از مذلت خدمت رهایی یابی، که بزرگان گفته اند : نان خود خوردن و نشستن به که کمر زرین بستن و به خدمت ایستادن . عمر گرانمایه در این صرف شد تا چه خورم صیف و چه پوشم شتا ای شکم خیره به نانی بساز تا نکنی پشت به خدمت دوتا حکایت فرمانده مردم آزارى ، سنگى بر سر فقير صالحى زد، در آن روز براى آن فقير صالح ، توان و فرصت قصاص و انتقام نبود، ولى آن سنگ را نزد خود نگهداشت . حکایت هرمز فرزند انوشيروان (وقتى به سلطنت رسيد) وزيران پدرش را دستگر و زندانى كرد. از او پرسيدند: تو از وزيران چه خطايى ديدى كه آنها را دستگير و زندانى نموده اى ؟هرمز در پاسخ گفت : خطايى نديده ام ، ولى ديدم ترس از من ، قلب آنها را فرا گرفته و آنها بى اندازه از من مى ترسند و اعتماد كامل به عهد و پيمانم ندارند، از اين رو ترسيدم كه در مورد هلاكت من تصميم بگيرند. |
|
+ نوشته شده در
88/08/02ساعت 0:0 قبل از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
با ياد و نام خدا دل من از : علی بهرامی دل من ! ای دل در بی کسی گم رفیق لحظه های بی ترنم تو که با هیچ کس کاری نداری چه می خواهند از جان تو مردم ؟
گم کرده از : علی بهرامی ای کاش دل از اهالی چشم تو بود آبادی دل حوالی چشم تو بود ! ای کاش دلم – همین دل دریایی - گم کرده ی احتمالی چشم تو بود !
نان از : علی بهرامی لبم خشک و نگاهم رنگ باران خیالم تا فراسوهای انسان !! فضای زندگی بی شعر و بی عشق تمام فکر مردم لقمه ای نان
کودکی از: علی بهرامی دلسادگی و بی کلکی زود گذشت ! شیرینی در بانمکی زود گذشت از باغچه ی عمر به سر رفته ی ما رویای بهار کودکی زود گذشت ! اشعار از مجموعه ي و خدا عشق را به كسي رايگان نداد .
|
|
+ نوشته شده در
88/07/22ساعت 0:52 قبل از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
با ياد و نام خدا مندیر تکی به بی کسیا واده هر که یار تونه سرت به کار مو نید و سرم به کار تو نه ! نهنگ عاشقوت غم به جای جو ایدی ( جو در گويش محلي به معني جان ) چه سیس امهنه جلا غم ، هو که لوار تو نه تو خوی که بونه دراری ویرنه سی چه نیای؟ که ئی دل مو هنی هم سر قرار تو نه دلم ایر گرهده ایر ورهده به خوس ( گرهده يعني گرفته ) همه ز تی تونه و هر چه هد به بار تو نه به مو گدی که ایاهم ، بمهن مندیرم ایر که مندمه سرپا به اعتوار تونه بدی نکردم و کردی په سی چه من دنیا خوشی به روز مونید و به روزگار تونه ؟ شاعر : علی بهرامی از مجموعه ی : اخومت كه اگومت . بهار 85 |
|
+ نوشته شده در
88/07/22ساعت 0:49 قبل از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
خال لو عاشقم کردی و رهدی که مو نه تو بکشه من مالا مو نه ئی چنچنک چو بکشه فیت وغل غل زتونه بو همو بالا سری ام ملهم نیکنی و خوی که مو نه او بکشه به شکال موایاهی و اترسم به خدا تیر برگاتو مونه زیتر برنو بکشه ماهی چشم تو نم وستمه من کرت دلت نکنه تی ته بوندی مونه مندو بکشه به نهنگ تونم و دین اگرت ار بکشیم هو شکالییه که صید به من دو بکشه لاش تو دار تو داغس به دلم منده بیو دستت ری مو بکش نل مو نه پندو بکشه کی گده زی همه قریت که خدا ونده به ریت مو نه او فندله ی خال کل لو بکشه ؟ وستمه به پرو پا پاک خدا وخت نماز یا تونه زم نگره یا مو نه امشو بکشه . شاعر : علی بهرامی از مجموعه ی : اخومت كه اگومت . بهار 85 |
|
+ نوشته شده در
88/07/15ساعت 11:16 بعد از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
با یاد و نام خدا شعری به زبان محلی بختیاری تقدیم به همه ی كسانی كه به این زبان و فرهنگ عشق می ورزند و سعی در زنده نگهداشتن آن دارند . سی چنمه ؟ مو كه دلدار ندارم دل و جو سی چنمه ؟ ( جو با تلفظ محلی یعنی جان ) مو كه ور كوه و كمر زیمه، بهو سی چنمه ؟ ( بهو به معنی سیاه چادر ) مو كه ری زیدمه ور تو نگرهدی ریمه، ار ریامه نكنم، پنگ و نخو سی چنمه ؟ ( نخو به معنی ناخن ) تو كه درد مونه دونی و محل نی نی بم حرف زیدن چه بدردم خوره ، زو سی چنمه ؟ ( زو به معنی زبان ) نخوره درد تونه دل، په دلم چه بخوره نكشه بار غم عشقته، شو سی چنمه ؟ ( شو در زبان محلی به معنی شانه و كتف ) سی مو بدبخت فلك زیده یكی نی كه بگو جن فرشته، زخو مو بیهترو سی چنمه ؟ زرگری حرف ازنی وامونه دلساده و پاك حرفته صاف بزن ئی تو مدو سی چنمه ؟ آخرس دهدر كه ، خواسته بیدم بردن دا ! وره سرفنه جم كن او و نو سی چنمه ؟ ( نو با تلفظ خاص محلی یعنی نان ) شاعر : علی بهرامی از مجموعه ی : اخومت كه اگومت . بهار 85 |
|
+ نوشته شده در
88/07/15ساعت 12:53 بعد از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
با یاد و نام خدا شعری به زبان محلی بختیاری تقدیم به همه ی كسانی كه به این زبان و فرهنگ عشق می ورزند و سعی در زنده نگهداشتن آن دارند . سی چنمه ؟ مو كه دلدار ندارم دل و جو سی چنمه ؟ ( جو با تلفظ محلی یعنی جان ) مو كه ور كوه و كمر زیمه، بهو سی چنمه ؟ ( بهو به معنی سیاه چادر ) مو كه ری زیدمه ور تو نگرهدی ریمه، ار ریامه نكنم، پنگ و نخو سی چنمه ؟ ( نخو به معنی ناخن ) تو كه درد مونه دونی و محل نی نی بم حرف زیدن چه بدردم خوره ، زو سی چنمه ؟ ( زو به معنی زبان ) نخوره درد تونه دل، په دلم چه بخوره نكشه بار غم عشقته، شو سی چنمه ؟ ( شو در زبان محلی به معنی شانه و كتف ) سی مو بدبخت فلك زیده یكی نی كه بگو جن فرشته، زخو مو بیهترو سی چنمه ؟ زرگری حرف ازنی وامونه دلساده و پاك حرفته صاف بزن ئی تو مدو سی چنمه ؟ آخرس دهدر كه ، خواسته بیدم بردن دا ! وره سرفنه جم كن او و نو سی چنمه ؟ ( نو با تلفظ خاص محلی یعنی نان ) شاعر : علی بهرامی از مجموعه ی : اخومت كه اگومت . بهار 85 |
|
+ نوشته شده در
88/07/15ساعت 12:50 بعد از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
با ياد و نام خدا در بخش زبان بختیاری و استفاده از شاعرانی که به زبان بختیاری شعرگفته و یا می گویند ، اشاره ای داشتم به یکی از شاعران جوان و با قریحه ی بختیاری یعنی آقای علی بهرامی که فعلا ساکن شوشتر هستند و آثار این عزیز را نیز معرفی کردم . این شاعر جوان دارای دو مجموعه شعر است یکی به زبان بختیاری با عنوان اخومت که اگومت ، و دیگری به زبان فارسی به نام و عشق را خدا به کسی رایگان نداد . این دو مجموعه توسط موسسه ی انتشاراتی فرهنگی هنری نقش سیمرغ در سال 1386 چاپ و منتشر شده است . از این پس در اشعاری که بر روی وبلاگ قرار می دهم سعی می کنم از مجموعه ی شعر و عشق را خدا به کسی رایگان نداد نیز استفاده کنم . امید که دیگر عزیزانی هم که دستی در شعر و شاعری دارند و یا دوستانی که چون من به این بخش علاقه دارند ، از همراهی دریغ نفرمایند . و عشق را خدا ... از: علی بهرامی از پیش من گذشت ... وگریه امان نداد بی معرفت برایم دستی تکان نداد می خواستم بماند و با من یکی شود روی خوشی به خواسته هایم نشان نداد می خواست تا بدون خدا زندگی کنیم چیزی که هیچوقت کسی یادمان نداد !! آن کهکشان فروش به این در قفس اسیر حتی به قدر پنجره ای آسمان نداد ! خوشحالم از شکست ، به قیمت خریده ام و عشق را خدا به کسی رایگان نداد ! *** حق با تو بود ! باتو ولی زندگی هنوز آن روی سکه را به من و تو نشان نداد می خواهمت ! بخواه کسی را که سالهاست در عشق تن به خواسته ی دیگران نداد ! مجموعه ی و عشق را خدا به کسی رایگان نداد . از انتشارات موسسه ی فرهنگی هنری نقش سیمرغ 1386 |
|
+ نوشته شده در
88/07/11ساعت 10:31 قبل از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
به نام خدا این اشعار را از کتابی تحت عنوان راهیان شعر نو انتخاب کرده ام . علت این انتخاب هم تنها خاطراتی است که ازاین اشعار دارم . اشعار اخوان ثالث را در زمان تحصیل در دانشسرای مقدماتی یکی از دوستان همیشه دکلمه می کرد ، شعر آرش کمانگیر را اولین سالی که وارد شغل آموزگاری شدم در فارسی پایه ی پنجم ابتدایی تدریس می کردم و شعر عجب صبری خدا دارد را نیز، یکی از خوانندگان آن دوره برای یکی از ترانه هایش انتخاب کرده بود که از قضا بسیار هم گل کرد . ازآنجا که احتمال دارد اشکالات املایی و انشایی داشته باشند ، کما اینکه چند مورد را خودم پپدا کرده و اصلاح نمودم ، خوشحال خواهم شد که دوستانی که به این وبلاگ سر می زنند اشکالات احتمالی را تذکر دهند . از آنجا که این اشعار را در چند پست روی وبلاگ قرار خواهم داد ، ناچار هستم هراز گاهی این نکته را جهت یادآوری تکرار کنم .
کتیبه از : م . امید فتاده تخته سنگ آنسوی تر، انگارکوهی بود . وما اینسو نشسته، خسته انبوهی ، زن ومرد و جوان و پیر، همه با یکدگر پیوسته ، لیک از پای ، و با زنجیر . اگردل میکشیدت سوی دلخواهی به سویش می توانستی خزیدن، لیک تا آنجا که رخصت بود ( تا زنجیر )
*** ندانستیم ندایی بود دررویای خوف و خستگی هامان و یا آوایی از جایی تا کجا؟ هرگزنپرسیدیم ، چنین می گفت : فتاده تخته سنگ آنسوی ، وز پیشینیان پیری هردو رازی نوشته است ، هرکس طاق هرکس جفت ... چنین می گفت چندین بار صدا ، و آنگاه چون موجی که بگریزد زخود در خامشی می خفت و ما چیزی نمی گفتیم ، پس از آن نیز تنها درنگه مان بود اگرگاهی گروهی شک وپرسش ایستاده بود ، ودیگر سیل و خیل خستگی بود وفراموشی وحتی در نگه مان نیز خاموشی ، و تخته سنگ آنسو اوفتاده بود . *** شبی که لعنت از مهتاب می بارید ، و پاهامان ورم می کرد ومی خارید ، یکی از ماکه زنجیرش کمی سنگینتر از مابود ، لعنت کرد گوشش را ونالان گفت : باید رفت ولی با خستگی گفتیم : لعنت بیش بادا گوشمان را چشممان را نیز ، باید رفت . و رفتیم وخزان رفتیم تاجایی که تخته سنگ آنجا بود . یکی از ما که زنجیرش رهاتر بود ، بالا رفت ، تا آنکه خواند : کسی راز مرا داند، که از اینرو به آن رویم بگرداند . وما با لذتی بیگانه این راز غبارآلود را مثل دعایی زیر لب تکرار می کردیم و شب شب علیلی بود پر مهتاب . *** هلا، یک.... دو ... سه .... دیگربار هلا، یک ، دو ، سه ، دیگر بار عرق ریزان ، عزا ، دشنام ، گاهی گریه هم کردیم هلا یک ، دو ، سه ، زینسان بارها بسیار . چه سنگین بود اماسخت شیرین بود پیروزی . ولی با آشنا لذتی ، هم خسته هم خوشحال ، ز شوق و شور مالامال ، یکی از ما که زنجیرش سبکتر بود ، به جهد ما درودی گفت و بالا رفت ، خط پوشیده را از خاک وگل بسترد وبا خود خواند ، ( وما بیتاب ) لبش را با زبان تر کرد ( و ما نیز آنچنان کردیم ) و ساکت ماند ، نگاهی کرد سوی ما و ساکت ماند . دوباره خواند، خیره ماند، پنداری زبانش مرد . *** نگاهش را ریوده بود ناپیدایی دوری ، ما خروشیدیم ، بخوان او همچنان خاموش ، برای مابخوان ، خیره به ما ساکت نگه می کرد . پس از لختی در اثنایی که زنجیرش صدا میکرد ، فرود آمد ، گرفتیمش که انگاری که می افتاد . نشاندیمش ، به دست ما و دست خویش لعنت کرد ، چه خواندی ، هان ؟ آب دهانش را و گفت آرام : - نوشته بود همان ، *****
با بیگانه مردم از: م . آزاد دلم خون شد از این بیگانه مردم خوشا آن مردم ، آن جانانه مردم بیایید ای به جان آسودگاران به این میخانه با میخانه مردم پریشان خانه ای دیدیم و گفتیم دریغا زین پریشان خانه مردم بدین خلوتسرا بیگانه مردن به از دیدار این بیگانه مردم دمی را با تو بودن، با تو ، ای دوست منم دیوانه تر دیوانه مردم . ***** |
|
+ نوشته شده در
87/08/17ساعت 8:55 قبل از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
با یاد و نام خدا بار دیگر یک شعر محلی برایتان انتخاب کرده ام . امیدوارم بتوانید آن را بخوانید و مطمئنا از آن لذت خواهید برد . سی چنمه ؟ مو كه دلدار ندارم دل و جو سی چنمه ؟ ( جو با تلفظ محلی یعنی جان ) مو كه ور كوه و كمر زیمه، بهو سی چنمه ؟ ( بهو به معنی سیاه چادر )
مو كه ری زیدمه ور تو نگرهدی ریمه، ار ریامه نكنم، پنگ و نخو سی چنمه ؟ ( نخو به معنی ناخن )
تو كه درد مونه دونی و محل نی نی بم حرف زیدن چه بدردم خوره ، زو سی چنمه ؟ ( زو به معنی زبان )
نخوره درد تونه دل، په دلم چه بخوره نكشه بار غم عشقته، شو سی چنمه ؟ ( شو در زبان محلی به معنی شانه )
سی مو بدبخت فلك زیده یكی نی كه بگو جن فرشته، زخو مو بیهترو سی چنمه ؟
زرگری حرف ازنی وامونه دلساده و پاك حرفته صاف بزن ئی تو مدو سی چنمه ؟
آخرس دهدر كه ، خواسته بیدم بردن دا ! وره سرفنه جم كن او و نو سی چنمه ؟ ( نو با تلفظ خاص محلی یعنی نان )
شاعر : علی بهرامی از مجموعه ی : اخومت كه اگومت . بهار 85 |
|
+ نوشته شده در
87/06/27ساعت 2:5 بعد از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
یادی از یك شاعره ی شهیر با یاد و نام خدا این بار شعری از شاعره ی شهیر و فقید زنده یاد پروین اعتصامی برایتان انتخاب كرده ام . این انتخابم دو دلیل داشت اول اینكه چندین سال آن را در پایه ی پنجم ابتدایی تدریس كرده ام و دوم به خاطر شهامت و شجاعتی است كه وی در بیان احساسش داشت . به این نكته فكر كنید این شعر در زمانی گفته شده كه همه باید می گفتند : چه فرمان یزدان چه فرمان شاه و یا شاه سایه ی خداوند در روی زمین است و برای آنكه ابهت ! شاه و ملكه حفظ گردد، خود را با نام اعلیحضرت و علیا حضرت معرفی می كردند و درست در همان زمان پروین اعتصامی شاه را در قالب یك گرگ ، رهزن و دزد معرفی می كند . وی شعری هم سروده تا روی سنگ قبرش نوشته شود كه دو بیت اولش این است : اینكه سنگ سیهش بالین است اخـتـر چـرخ ادب پروین است گـرچـه جز تلخی از ایام ندید تا بخواهی سخنش شیرین است و به راستی كه چه خوب در وصف خودش سروده است . یادش گرامی باد .
اشك یتیم
روزی گــذشت پـادشـهـی از گــذرگـهــی فریاد شوق برسر هر كوی و بام خاست پـرسید زان مـیـانـه یـكـی كـودكـی یـتـیـم كایـن تابناك چیست كه برتاج پادشاست آن یك جـواب داد چـه دانـیم ما كه چیست دانـیـم آن قـدر كه مـتـاعی گـرانـبـهـاست نـزدیك رفت پـیـرزنی گـوژپشت وگفـت: این اشك دیده ی من وخون دل شماست ما را به رخت و چوب شبانی فریفته است ایـن گـرگ سالهاست كه بـا گـله آشناست آن پارسا كه ده خرد و ملك رهـزن است آن پـادشا كـه مـال رعیت خـورد گداست بـر قـطـره ی سرشك یـتـیـمان نظاره كن تا بـنگری كـه روشنی گوهـر از كجاست شعر از : پروین اعتصامی |
|
+ نوشته شده در
87/06/27ساعت 10:55 قبل از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
زمستان شعری از م . امید ( مهدی اخوان ثالث ) سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت، سرها در گریبان است . كسی سربرنیارد كرد پاسخ گفتن و دیدار یاران را ، نگه جز پیش پا را دید، نتواند، كه ره تاریك و لغزان است . وگر دست محبت سوی كس یازی ، به اكراه آورد دست از بغل بیرون؛ كه سرما سخت سوزان است .
نفس كز گرمگاه سینه می آید برون، ابری شود تاریك . چو دیوار ایستد در پیش چشمانت . نفس كاینست ، پس دیگر چه داری چشم ز چشم دوستان دور یا نزدیك؟ مسیحای من ! ای ترسای پیر پیرهن چركین ؟ هوا بس ناجوانمردانه سردست …. آی .. دمت گرم و سرت خوش باد ! سلامم را تو پاسخ گوی ، در بگشای !
منم من ، میهمان هر شبت ، لولی وش مغموم، منم من سنگ تیپا خورده ی مهجور . منم ، دشنام پست آفرینش، نغمه ی ناجور .
نه از رومم نه از زنگم، همان بیرنگ بیرنگم ، بیا بگشای در ، بگشای ، دلتنگم . حریفا ! میزبانا ! میهمان سال و ماهت پشت در چون موج می لرزد . تگرگی نیست ، مرگی نیست . صدایی گر شنیدی ، صحبت سرما و دندان است .
من امشب آمدستم وام بگزارم ، حسابت را كنار جام بگذارم ، چه می گویی كه بیگه شد ، سحر شد ، بامداد آمد ؟ فریبت می دهد ، بر آسمان این سرخی بعد از سحرگه نیست . حریفا ؟ گوش سرما برده است این ، یادگار سیلی سرد زمستان است . و قندیل سپهر تنگ میدان ، مرده یا زنده ، به تابوت ستبر ظلمت نه توی مرگ اندود ، پنهان است . حریفا ؟ رو چراغ باده را بفروز ، شب با روز یكسان است .
سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت . هوا دلگیر ، درها بسته ، سرها در گریبان ، دستها پنهان ، نفسها ابر ، دلها خسته و غمگین ، درختان اسكلتهای بلور آجین ، زمین دلمرده ، سقف آسمان كوتاه ، غبار آلوده مهر وماه ، زمستان است . تهران – دی ماه 1334 |
|
+ نوشته شده در
87/06/08ساعت 7:50 قبل از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
شعر
بایاد و نام خدا از زمان كودكی به یاد دارم كه همیشه به شعر وادبیات علاقه داشتم . دلیل این امر در ابتدا مرحوم پدرم بود كه به علت علاقه به شاهنامه ی فردوسی، هر از گاهی از اشعار این كتاب بزرگ ابیاتی را می خواند و خود نیز در شعر دستی داشت و همیشه حالت چهره اش را زمانی كه این دو بیت شعر شاهنامه را می خواند به یاد دارم كه : بسی رنج بردم در این سال سی عجم زنده كردم بدین پارسی نـمیرم ازاین پس كه من زنده ام كـه تخـم سخن را پراكنده ام سپس آقای ناظریان دبیر ادبیات ما در سال اول دبیرستان كه با لهجه ی شیرین اصفهانی مرا به این سو جلب كرد و آقای سارنج دبیر ادبیات دانشسرای مقدماتی كه بیشترین تاثیر را در علاقه ی من به ادبیات داشتند كه هیچگاه كلاسهایشان را از یاد نخواهم برد . یادم می آید روزی سر كلاس درس، یك دوبیتی خواندند كه مصراع اول آن را نتوانستم به خاطربسپارم و هنوز هم آن را نمی دانم . این دوبیتی ناقص را می نویسم شاید یكی از خوانندگان مطلب، مصراع اول را یادآوری كند و یا از قضای اتفاق آقای سارنج خودشان این متن را بخواند و به دانش آموز كند ذهنشان محبت كرده و آن را كامل كنند : ---------------- مصراع اول ------ صد دختر گلچهره ، بمالند تنش را مزدور كه نعمت ده داراست چو میرد صدروز كسی نیست كه دوزد كفنش را زمانی كه ما درس می خواندیم در كتب فارسی ابتدایی متون ادبی زیادی چاپ می شد كه برای آن دوران سنی واقعا سنگین بود برای مثال داستان بهرام و كنیزك از جامی و داستان اكوان دیو از شاهنامه ( به خط نستعلیق) . شاید باور نكنید كه حتی در حفظ و ازبركردن اشعار گاهی باهم مسایقه هم می گذاشتیم . اولین بار كه شعر نو را شنیدم به سالهای ابتدای متوسطه در دبیرستان سینا برمی گردد و شعر اروند رود كه در برخی جشنها توسط یكی از علاقمندان دكلمه می شد و سپس در دانشسرا كه یكی از دوستان بیشتر شعرهای كتیبه و زمستان از مهدی اخوان ثالث ( م.امید ) را دكلمه می كرد و به همین سبب من بیشتر به اشعار این شاعر اندیشمند علاقمند شدم . اولین سال خدمتم در پایه ی پنجم دبستان ( ششم بهمن سابق) دكتر شریعتی فعلی مشغول كار شدم و در آن زمان شعر آرش كمانگیر یكی از دروس فارسی بود كه مانند بقیه ی اشعاربا خط نستعلیق چاپ شده بود . بعد از اتمام تدریس این شعر، خواستم كه آن را برای بچه ها بخوانم . آن چنان در این شعر غرق شده بودم كه وقتی ابیات آخر آن را خواندم كه : تیر آرش را سوارانی كه می راندند بر جیحون به دیگر نیمروزی از پس آن روز نشسته بر تناور ساق گردویی فرودیدند و آنجا را از آن پس مرز ایرانشهر و توران بازنامیدند . به دانش آموزان نگاه كردم و دیدم كه همه، نه به علت فهمیدن موضوع شعر بلكه به خاطر حالت من، با حالی عجیب نگاهم می كردند . این علاقه به شعر در من باقی مانده است و امروزه هم، نه به شدت دوران نوجوانی و جوانی، هنوز به شعر علاقه دارم البته از اشعار شاعران شعر نو بیشتر به آثار زنده یاد مهدی اخوان ثالث علاقمند هستم . به همین علت تصمیم دارم هراز گاهی یكی از اشعار این شاعر گرامی را برای شما در وبلاگ بیاورم . علاوه بر شعر نو، از اشعار شعرای قدیم و جدید، شاعرانی از گذشته و دوران معاصر هم استفاده خواهم كرد و برای ادای دین به شاعرانی كه به زبان محلی شعر می گویند، به آثار این عزیزان هم خواهم پرداخت . در اینجا به عنوان شروع كار و نیز حسن ختام این مطلب، قسمت پایانی یكی از اشعار مهدی اخوان ثالث ( م . امید ) به نام نطفه ی یك قهرمان باتوست را نقل می كنم . این شعر از مجموعه ی اشعار م . امید است (1) كه در سال 1346 وقتی در حبس بوده، سروده است . شعر، داستان زندگی زنی است از اهالی کرمانشاه كه چند ماهه باردار بوده و با مادر شوهر به ملاقات شوهرزندانیش در زندان قصر می آید، در حالیكه اطلاع ندارد همسرش را چند روز قبل اعدام كرده اند : دخترم ! ای دختر كرد، ای گرانمایه یادگار آن شهید، آن پهلوان با توست . قصر شیرین جوانی، ای بهین تندیسه ی جان دار زیبایی بیستون غیرت كرمانشهان با توست . قدر بشناس و گرامی دار، دخترجان نطفه ی یك قهرمان با توست . |
|
+ نوشته شده در
87/04/18ساعت 2:37 بعد از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
زبان فارسی و كلمات بیگانه به نام خدا هرتعریفی را برای زبان بپذیریم همگان براین نكته متفق القولند كه زبان ، مهمترین وسیله ی ارتباطی و موثرترین عامل در پذیرش هر ایده و مرامی از سوی ملتهاست و به همین دلیل بزرگی گفته است : به هرزبانی صحبت كنید تابع آن زبان و آن ملت خواهید شد . زبان از فاكتورهای مهم هرفرهنگ است وبه همین علت بیشتر از هر عامل دیگری ، در معرض تغییر و نیز موردهجوم بیگانگان است . كشورهای استعمارگر ، استثمارگر وسلطه طلب هرزمان قصد غلبه برملتی را داشته باشند ، ابتدا به سراغ زبان آن ملت می روند . درتاریخ هم كه جستجو كنید همین ترفند را بیگانگان به كاربرده و نتیجه هم گرفته اند . در ابتدای تسلط اعراب برایران ، قسمت اعظم كتب تاریخی و علمی كه به زبان فارسی وجود داشت توسط اندیشمندان ایرانی ! به عربی ترجمه شد یا در زمان حمله ی مغول ها به ایران همین مسئله عینا تكرار گردید یعنی ملل غالب تاكید داشتند زبان خود را گسترش دهند . مثال واضح از علاقه به حفظ زبان وفرهنگ ملی را امروزه می توان در بسیاری از كشورهای عربی همجوار دید . در این ممالك به افرادی كه بعنوان نیروی كار به آنجا می روند اجازه نمی دهند بجز زبان عربی با زبان دیگری صحبت كنند . زبان گفتاری به این علت كه توسط گروه بیشتری از مردم مورد استفاده قرار می گیرد ( یا به عبارتی استفاده از آن عمومیت بیشتری دارد ) واز طرف دیگرچون در جایی ثبت نمی شود، سریعتر از زبان نوشتاری در معرض تغییر است . پذیرش تغییرات هم در هر كشور با كشور دیگر تفاوت دارد . تاریخ نشان داده كه ما ایرانیان دراین زمینه كارنامه ی جالبی نداشته ایم و در برخورد با مشكلات زودتر از حد معمول میدان را خالی كرده و تابع شده ایم . البته درابتدا خیلی تلاش می كنیم ولی وقتی كه تسلیم می شویم ، خوب تسلیم می شویم . در تاریخ نمونه های زیادی داریم ، روم ویونان را شكست داده و از مغولها مفتضحانه شكست می خوریم ، گرچه همشه برگشته و حتی غالبان برسرزمینمان را تابع خود گردانیده ایم ولی پیامدهای منفی كه در این مسیر نصیب ما شده معمولا بسیار سنگین است ، بلاهایی كه برمردم رفته و مهمتر از همه زبان و فرهنگمان كه دستخوش تغییرات زیادی شده است كه این دومی معمولا غیرقابل جبران است . یكی از مشكلات ما در زمینه ی زبان این است كه در مقابل ورود لغات بیگانه مقاومتی از خود نشان نداده وبرعكس خوب می پذیریم و سعی هم می كنیم مانند واژه های فارسی با آنها برخورد كنیم برای مثال از آنها فعل می سازیم ومانند افعال فارسی مورد استفاده قرار می دهیم ، استارت زدن ، اس ام اس زدن، تلگراف كردن یازدن ، منع كردن و نمونه های دیگر . یكی از كلمات بیگانه كه بسیار گسترده هم مورداستفاده قرار گرفته است كلمه ی سوپرماركت است كه به اختصار سوپری گفته می شود ومشتقات آن ازجمله سوپرمیوه و سوپر لبنیات و اخیرا دیگر كسی نمی گوید مغازه وهمه از این كلمه استفاده می كنند مثلا : علی آقا یك سوپری دارد . شاید این هم از خصلت مهمان نوازی ما سرچشمه می گیرد . متاسفانه برخلاف مهمان نوازی كه خصلت پسندیده ای هم هست ، عدم توجه به ورود واژه های غیرفارسی و كاربرد سریع و معمولا اشتباه آن ، خسارات جبران ناپذیری به ما وارد می كند .عربها دراین زمینه دقیقا نقطه ی مقابل ما هستند و از ورود كلمات بیگانه به زبانشان ممانعت می كنند و درحالی كه تمام حروف كلمه ای را هم دارند ، حتی اگرشده یك حرف ویا حتی یك حركت آن را عوض می كنند تا به قولی آن را معرب كنند . برای مثال كلمه ی خسرورا به كسری ، كیك را به كعك، موبایل را به مبایل و .. تبدیل كرده اند . این سختگیری سبب شده زبانشان كمترتغییر داشته واز طرف دیگرمورد احترا م بیشتری هم قرار بگیرند . بلی حرمت بازار به دلال است . اما چه باید بكنیم ؟ تنها یك راه حل وجود دارد . نباید اجازه دهیم واژه ی بیگانه وارد زبان فارسی شود . شاید گفته شود كه زبان به علت خصوصیت مهم خود یعنی عامل ارتباط بودن نمی تواند محدود گردد . این گفته قبول است ولی می توان كار خوب دیگران را در این زمینه الگو قرار داد . ما هم می توانیم كلمات جدیدی بسازیم و یا كلمات غیرفارسی را با تغییراتی به قولی مفرس كرده و آنها را در زبان خود حل كنیم . این كار یعنی واژه سازی ، بهتر و موثرتر و كم هزینه تراز معادل سازی است . در واژه سازی دست ماباز است و به اصطلاح قدرت مانور داریم . منتها باید توجه داشته باشیم كه قبل ازاین كه كلمه ی بیگانه به زبان وارد و مورد استفاده قرار گیرد، واژه ی جدید باید ایجاد شود و لزوما نباید معنی دار باشد یابه عبارتی نباید حتمااسم مشتق باشد . واژه ها می توانند و باید قراردادی بوده و نشانگر یك چیز یا یك موضوع . برای مثال وقتی كلمه ی كتاب را می شنویم بجز یك مفهوم خاص و یك شی معین چیز دیگری به ذهنمان نمی آید ولی كلمه ی دستنوشته یك اسم مشتق ومعنی داراست یا كلمات كفش و پای افزار . مامی توانستیم به جای رایانه یك كلمه ی جدید و بدون معنی كه فقط نمادی از كامپیوتر باشد بسازیم . برای نشان دادن منظورم یك مثال بزنم . واژه ی جدید در كسی كه اولین بار آن را می شنود باید همان حالتی را ایجاد كند كه یادگیری هر كلمه دریك كودك ایجاد می كند و یا شنیدن كلمه ای از یك زبان بیگانه كه معنی آن را نمی دانیم وبرای اولین بار یاد داده می شود ، درما به وجود می آورد ( چیزی شبیه آموزش زبان توسط مادر به فرزند مثلا وقتی دست را به او نشان داده و كلمه ی دست را تكرار می كند و یا استفاده ی دبیران زبان از فلش كارتها ) . اگر واژه ای این خصوصیت را داشته باشد مطمئن باشید به راحتی پذیرفته شده ، عمومیت پیدا می كند و بعدها هم هیچ مشكلی به وجود نمی آورد . اما راه دیگر برای پیشگیری از تغییر زبان ، انجام تغییرات در واژه ها و یا به قولی مفرس كردن آنها ( البته اگر مفرس را تبدیل به فارسی كردن معنی كنیم ) است . این روش شاید بهتر بوده و كمتر مشكل ایجاد كرده و چنانچه استفاده كنندگان بعدها به اصل كلمه برخورد كردند راحت تر آن را می فهمند . اگر قرار است مانع ورود كلمات شویم باید این كاررا از ابتدا وبا دقت انجام دهیم تا كلمه وارد زبان نشده و مورد استفاده قرار نگیرد وگرنه بعد از ورود واژه واستفاده ی ازآن ، اولا تغییر كلمه مشكل است چون به آن عادت كرده ایم و ترك عادت سخت است ( بسته به طول مدت استفاده ، تغییر عادات هم مشكلتر است یعنی هرچه بیشتر كاری راانجام دهیم ترك آن هم سخت تر می گردد و این یك اصل ساده در روانشناسی و علوم اجتماعی است) . برای مثال به رغم تلاش زیاد فرهنگستا ن در معادل سازی كلمات ، استفاده از این واژه های معادل نتوانسته عمومیت پیدا كند زیرا، بیشترین تغییرات در زبان محاوره ای عامه صورت می گیرد و عوام الناس را با فرهنگستان و واژه سازی كاری نیست . كافی است به واژه هایی كه ساخته شده توجه كنید رایانه ، پیامك ، شهرآورد ، یارانه و. . ثانیا پس از استفاده اگر بخواهیم كلمه راتغییردهیم ، باید تامدتی در كتب یا رسانه ها توضیح هم بدهیم كه مثلا منظورمان از رایانه همان كامپیوتر است وغیره . |
|
+ نوشته شده در
86/11/13ساعت 4:29 بعد از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
زبان فارسی به نام خدا
بیشتر مواقع در مسیر خود در خیابان هاو یا كوچه ها به پلاكاردهایی برخورد می كنیم كه به مناسبتهای مختلف مثلابرای اعلام تغییر محل یك فروشگاه یا كارگاه ، اعلام تسلیت به بازماندگان یك متوفی ، خوش آمدگویی به فرد یا افراد ، اعلام حمایت از فرد یا گروه خاص و موارد مختلف دیگر نصب شده است . در مواردی هم شاهد اشتباهاتی در این پلاكاردها هستیم كه اشكالات كوچك ویا بزرگ املایی و انشایی را شامل می شود . به نویسنده ی آنها كه مراجعه می كنیم اكثرا جوابشان این است كه من آنچه نوشته بودند عینا نوشتم . وقتی موضوع را بررسی می كنیم متوجه می شویم كه گاهی خط نویسنده بد بوده و او حق دارد و یا این كه خود خطاط اشتباه خوانده است . به هر حال مشكل اینجاست كه آن خطاط در درك معانی هم مشكل داشته و به قولی ادبیاتش ضعیف بوده وگرنه باید در هردو حالت متوجه اشتباه می گردیده است و در حقیقت باید گفت كه فرد مذكور ، نقاشی كرده است نه خطاطی . دو گروه از افراد درجامعه ی ما هستند كه متاسفانه بر آنچه از آن طریق كسب درآمد می كنند معمولا تسلط كافی ندارند و این جای تعجب بسیار دارد . اول تعدادزیادی از افرادی كه به عنوان مداح درمراسم سوگواری شركت می كنند كه اگر پای تلاوت قرآن و مداحی آنها بنشینید متوجه منظور من خواهید شد، چه در تلاوت قرآن وچه در بیان جملات از پیش آماده شده ای كه برای خیرمقدم ویاقرائت پیامهای اظهار همدردی حضار استفاده می كنند، اشتباهات فاحشی را می توان یافت . در تلاوت قرآن چون عرب زبان نیستند و اكثرا با تمرین و از كسی چون خودشان یادگرفته اند ، عذرشان قابل قبول است گرچه غلط خواندن قرآن گناه است و آن گفته ی پیامبر اكرم ( ص ) كه گر تو قرآن بدین نمط خوانی ببری رونق مسلمانی . ولی در بیان جملات فارسی كه معمولا هم به صورت كلیشه ای و برای خیرمقدم ویا تشكر از حضار ویا خواندن پیامهای تسلیت و همدردی مدعوین استفاده می كنند ، اشتباهات دیگر پذیرفتنی نیست چون از زبان مادری استفاده می كنند . اما از آنجا كه مدت حضور این عزیزان كوتاه است ودر نهایت بیش از چند ساعت طول نمی كشد ، كمتر در معرض دید بوده و زود هم فراموش می شود گرچه در اینگونه مراسم ، معمولا كسی دل ودماغ حسابی نداشته وكمتر به این اشتباهات توجه می شود . گروه دوم افرادی هستند كه كارشان خطاطی است و انواع پلاكارد و تابلو و .. را می نویسند . اشتباهات این عزیزان پسیار چشمگیرتر از گروه اول بوده و چون كارشان و یانتیجه ی عملكردشان مدت بیشتری در معرض دید است وزمان بیشتری مردم آن را می بینند، به این جهت باید دقت بیشتری درارائه ی كارخود داشته باشند . اخیرا تابلو مغازه ای را در اهواز دیدم كه نوشته بود آب شرین كن مقصود آب شیرین كن بوده است . به طور یقین متوجه شده اید كه خطاط عرب زبان بوده و همانطوركه تلفظ كرده نوشته است ( هموطنان عرب زبان مصوتهای بلند مانند ای را با غلظت فارسی زبانان تلفظ نمی كنند ) . خطاطی هنر است و خطاط باید به تمام زمینه ی كارش توجه نماید كه معمولا اینگونه نیز هست یعنی بسته به طول نوشته مثلا تعداد كششها را معین می كنند ویا باتوجه به كاغذی كه برای نوشتن انتخاب می كنندو با استفاده از تجربه ی خود، معین می كنند در هر سطر چندكلمه و با چند كشش بنویسند و غیره . ولی درتابلو نویسی گاهی اشتباهاتی پیش می آید كه بسیار عجیب است . بر روی درب یك مغازه ی قصابی این عنوان در دو سطر نوشته شده بود : درسطر اول گوشت فروشی برادران … و در سطر دوم نوشته بود گاو و گوساله و گوسفند . درب مغازه دو لنگه بود و معمولا لنگه ی سمت چپ باز شده و نوشته ی روی لنگه ی سمت راست در معرض دید باقی می ماند به این مضمون : گوشت فروشی برادران گاو وگوساله . در این جا خطاط اشتباه كرده كه به زمینه ی كارش توجه نداشته است ، گرچه من سالها این نوشته را دیده ام و فكر كنم هنوز هم بدون تغییر باقی مانده است . حرف آخر اینكه هر كسی باید نسبت به كار خوداحساس تعهد ونسبت به نتیجه ی آن توجه داشته و آن را ( نتیجه ی كار را ) در اصل نوعی تبلیغ برای پیشبرد حرفه ی خود بداند كه كوچكترین اشتباهی بر آن تاثیر خواهد گذاشت ( جریان دو آرایشگری كه در یك شهر بودند حتما به خاطر دارید ) و از این گذشته افراد دیگر این حرفه كار همكاران خودرا به اصطلاح زیر ذره بین دارند . یك بار متن یك آگهی ترحیم را به همكارم آقای بهمن مرادی داده بودم كه بنویسد و ضمن كار هم مرتب می گفتم این كار رابكن یا .. . سرانجام ایشان ناراحت شده وگفتند : من می دانم چگونه كار را انجام دهم كه درست باشد و دیگران كه می بینند به كارمن ایراد نگیرند ( منظور از دیگران بیشتر كسانی بود كه به امر خطاطی می پردازند ) . این نگرش نسبت به نتیجه ی كار در تمام افرادی كه به مشاغل مختلف اشتغال دارند دیده می شود . بیشترین میزان اشتباه در نوشتن خط نستعلیق است چون این خط قواعد مربوط به خودرادارد وباید به آنها دقت كرد كه در اكثر موارد این چنین نیست . مثلا نباید قبل از ( ر، ز، ژ، و ) ، حروف ( س یا ش ) را كشیده یا بدون دندانه نوشت . یا قبل از ( چ، ج، ح، خ ) باید آخرین دندانه ی حروف ( س و ش ) را به صورت یك قوس نوشت كه در غیر این صورت از نظر املایی غلط است . متاسفانه اكثریت مردم با قواعد نوشتن این خط آشنا نبوده و اشتباه دارند ولی این اشتباهات هم زیاد مشخص نیست ( گرچه می توان گفت همه ی مافارسی زبانان در نوشتن به نوعی از خط نستعلیق استفاده می كنیم ) و از طرف دیگرهمه منظور نویسنده را حتی اگر اشتباه هم نوشته باشد، درك می كنند ( برای مثال اگر شما یك جمله را بدون نقطه هم بنویسید می توان بادرك مفهوم از كل متن ، نوشته را خواند ). ولی در نوشتن پلاكارد و تابلو این اشتباهات متاسفانه بیشتر مشخص است و به چشم می آید . از كسانی كه با خط و خطاطی سروكار دارند انتظار می رود به دلایل ذكر شده ، در مورد خط نستعلیق و قواعد نوشتاری آن بیشتر مطالعه كرده و دركاربرد این قواعد كوشا باشند . اگرچه قسمت نوشتاری زبان كمتر تغییر می كند ، ولی بدون تغیییر هم نخواهد ماند . دربحث خط و خطاطی اشاره ای داشتم به این كه متاسفانه بسیاری از خطاطان ما نقاش هستند نه خطاط و به همین جهت بدون درك مفهوم كلمه ویا جمله ، آن را می نویسند . برخی به علت عدم اطلاع از قواعد خط نستعلیق ، خطاطی می كنند كه در مواردی دچار اشتباه هم می شوند كه در بحث قبلی به نمونه هایی اشاره داشتم . اخیرا برخی از این عزیزان با استفاده از فونت های برنامه های كامپیوتری اقدام به خطاطی می كنند كه به این بزرگواران از چند جهت ایراد وارد است : خط فارسی پیشینه وقواعد خودش را دارد و شما به عنوان خطاط باید به پیشینه و قواعد این خط احترام گذاشته وسعی در حفظ آن داشته باشید . بیشترین لذتی كه خطاط ازخط وهنر خطاطی می برد ، همان نوشتن با دست وقلم است كه شما این لذت را هم از خود دریغ كرده اید . با این كار به تدریج خط فارسی را از رونق انداخته و ممكن است براثر استفاده ، اشكالاتی را هم وارد خط وزبان فارسی نمایید . شما باید فارسی بنویسید ولی عملا بااستفاده از فونت برنامه های كامپوتری ، عربی می نویسید واین به تدریج شمارا از خط وزبان فارسی دور می كند . ابداع كنندگان فونت های برنامه های كامپیوتری به علت عدم اطلاع از قواعد خطاطی ونوشتن ، ویا به این علت كه در كشورهای عرب زبان تلاش بیشتری برای ساختن نرم افزارهای كامپیوتری به زبان عربی می شود ( مانند ورد ) ، احتمالا به سمت خط عربی و تلفیق آن با خطوط غربی گرایش داشته اند . چرا شما باید عینا از این فونت ها استفاده كنید ؟ شاید می خواهید شیوه ی جدیدی در خطاطی ابداع كنید ، این خوب است ولی به شرط این كه كارتان درمحدوده ی زبان فارسی باشد . مگر اساتید خط كه تعدادشان كم هم نیست ، برای ابداع سبك نوشتن جدید از زبان فارسی دورشده و شیوه های رایج در خط بقیه ی كشورها را سرلوحه ی كارشان قرار دادند ؟ و اصل مطلب ، چرا شما ازدیگران تقلید كنید ، بگذارید بقیه از كارو هنرشما تقلید كنند . من می دانم در نوشتن ویا خواندن یك متن ، درصدبالایی از كلماتی كه استفاده می كنیم ، غیرفارسی ویا مخلوط به كلمات غیرفارسی است كه در این مورد كاری ازما ساخته نیست ولی درمورد خط وخطاطی ونحوه ی نوشتن حروف و كلمات كه می توانیم فارسی بنویسیم ، چرا این كاررا نكنیم ؟ عقیده ی شخصی من این است كه ازنوشتن تابلوها وپلاكاردها و.. به زبان غیر فارسی باید اجتناب كرد . چرا باید عنوان سردر مغازه ای به زبان انگلیسی ویا هرزبان دیگری غیر از فارسی باشد ؟ اگر نیت معرفی این اماكن به جهانگردان خارجی است ، می توان عنوان آنها را به انگلیسی و كمی كوچكتر از كلمات فارسی ودر پایین تابلو مغازه ها نوشت . چرا باید روی شیشه ی اتوموبیلها، كلماتی ببینیم كه باحروف انگلیسی ولی با تلفظ فارسی نوشته شده است ؟ (FEGHAT KHODA ) یك نمونه است و صاحب خوش ذوق اتوموبیل خواسته بگوید فقط خدا كه آن هم تقلیدی ازانگلیسی است . اخیرا یكی از تولیدكنندگان نام محصول غذایی خود را به انگلیسی و آنهم بارعایت دستورزبان انگلیسی نوشته یعنی نام شركت در اول وسپس نام محصول را آورده است . اگر هدف صاحبان این شركت، معرفی محصول به خارجی ها است كه آنها معنی این كلمات فارسی- انگلیسی را ، اگرچه می خوانند ولی نمی فهمند . رعایت و به كاربردن علائم دستوری از دیگر مواردی است كه به فهم بهتر متن كمك شایانی می كند. در این مورد متاسفانه اشتباهات همه گیر است و می توان گفت ، همه از این علائم استفاده نمی كنند و آنچه سبب درك متون می شود این است كه خوانندگان با تجربه ی قبلی و با درك كلی مطلب ، متوجه ی موضوع می شوند . جمله ی معروف ؛ بخشش لازم نیست اعدامش كنید ؛ كه به ناپلئون بناپارت امپراطور فرانسه نسبت می دهند به روشنی كاربرد مهم علائم دستوری را نشان می دهد . ( اگر یك علامت كاما بعد از كلمه ی بخشش و یا بعد از كلمه ی نیست قراردهید، معنا و مفهوم جمله كاملا تغییر می كند ) . در سالهای اخیر كه كتب درسی تغییراتی داشته اند ، اینگونه اشتباهات در متون این كتب نیز دیده می شوند گرچه باتذكر صاحب نظران خصوصا معلمین دلسوزی كه به این جزئیات توجه دارند ، اشكالات در حال رفع شدن است . توجه به نوع كلمه ها از نظر دستورزبان وكاربرد صحیح آن علاوه برزیبایی وشیوایی مطلب ، به خوانا وقابل فهم شدن و یا به عبارتی به سلاست مطلب نیز می افزاید . |
|
+ نوشته شده در
86/10/06ساعت 12:7 بعد از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
زبان یك وسیله ی ارتباطی
بایاد وبا نام خدا
هـر تعـریـفـی را بـرای زبان بـپـذ یریم ، نقش زبان بعنوان یك وسیله ی ارتباطی نه كه مهمترین وسیله ی ارتباطی ، غیر قـابل انكار است . زبان به عنوان وسیله ای برای ارتباط و یا برای حفظ و انتقال میراث یك نسل به آیندگان ، خود نیز نیاز به مراقبت دارد . جـلـوگیری از اشتباه در تمام اركـان زبــان ضروری و لازم است . آنچه امروز بعنوان یك اشتباه یا سهو از طرف ما ناد یده گرفته می شود بـه مرور گسترش یـافـته و می توانـد اثرات منـفـی بر زبان بگذارد . متاسفانه برخی از اشكالات املایی و انشایی به ظاهر كم اهمیت دیده می شوند كه براثر كثرت استفاده به تدریج وارد زبان می شوند ( غلط های مصطلح ) . آنچه امروزه ما به عنوان استثنائات در تـدریس زبان و زبان آموزی خصوصا در دوره ی ابتدایی با آن مشكل داریم ، از این گونه اشتباهات نـتـیـجه شده است . علت بسیاری از این اشتباهات این است كه زبان گفتاری به علت استفاده ی زیادترو عمومی تر ، بیشتر درمعرض تغییر است و این تغییرات بعدها همه گیر می شوند . جالب این جاست كه این اشكالات در تلویزیون كه درحال حاضر پـربیننده ترین و بالطبع موثرترین رسانه ی ارتباطی است نـیـز دیده می شود كه عـلاوه بر نـقش مـنـفی آن بـر زبـان ، در سطح بین الملـلی هم برای ما زیاد جـالـب نیست . وجود اشكالات املایی و انشایی حتی كوچك در بیان گویندگان و یا در زیرنویس متن ها ، برای بینندگان خارج از كشور زیاد جالب نیست و تسلط دست اندركاران و سازنـد گان برنامه ها بر زبـان فـارسی را ضعیف نشان می دهد . در این مطلب می خواهم به چند مورد اشاره كنم . سعی بـر ایـن است اشكالاتـی كـه به چشم می آید به تدریج مطرح و از آنجا كه ممكن است اشتباه داشته باشم ، از نقطه نظرات شما عزیزان هم استفاده می كنم تـا به این ترتیب دین خود را به زبان فـارسی ادا كنیم . در این راه هرجا لازم باشد قواعد دستوری هم بیان خواهد شد . یكی از مواردی كه زیاد تكرار شده است كلـماتی است كه آخر آنها به قول ما قـدیمی ها به مصوت مركب ( او) ختم می شوند مانند نو ، خودرو ، جلو . در اتصال به كـلـمه ی بعدی قبل از این كلمات ، چه صفت و موصوف باشند چه مضاف و مضاف الیه (اهل ادب معادل فارسی آنها را بگویند ) باید علامت كسره یا زیر استفاده كنیم مانند خودرو فرسوده یـا سال نو شمسی و . متـاسفانـه در عمل اینگونه نیست و معمولا با افـزودن حرف ( ی ) به نـوعـی اشتباه كرده و یك اشكال را وارد زبــان می كنیم . در زمانی هم كه منظور اشاره به یك مورد ویا ساختن صفت نسبی باشد ، باید درجـلـو آنها حرف(ی) گذاشت كه متاسفانه به علت اشتباه اول ، در بار دوم ( یی ) اضافه می كـنـیـم مانند ( خودرویی) كه به معنی یك خودرو است یا برنامه های رادیویی . درحالی كه اینجا بـایـد بـنـویـسیـم و بـگویـیـم خودروی یا برنامه های رادیوی . می دانم ممكن است ایـراد بگـیـرید كـه ایـن اشكالات، كوچك و كم اهـمـیت و زیـاد قـابـل بحث نیستند . دوستان تـوجه داشته باشید كه هــر اشتـبـاهی هــرچـنـد كوچـك ، بـاز هـم اشتباه است و بـایـد اصلاح شود . از طـرف دیـگـر چـون با اضافه كردن حرف ( ی ) در ایـن مــوارد نـوع صدای آخـر كـلـمـه تـغـیـیر می كند ، د ردرك معنی بعضی كلمات به مشكل بر می خوریم . بـرای مثـال وقـتـی كلمه خودرویی را می بینیم مـتـوجـه نمی شویم كه منظور یك خودرو است یا این كلمه ، موصوف كـلـمه ی گـیاه است ، مثلا گیاه خودرویی . خودرو ، نو، ویدئو، جلو از كلماتی هستند كه بیشتراز بقیه مورد استفاده قرار می گیرند . نكته ی دستوری صدای آخركلمات در زبان فارسی یا صامت است مانند كتاب و یا مصوت است مانند دانا ، گیسو و مو . هنگامی كه كلمه در حالت اضافه قرار می گیرد ( صفت و موصوف یا مضاف و مضاف الیه ) ، اگـر صدای آخـر صامت باشد فـقـط كسره می گیرد ، مانند كتاب خوب و زمانی كه صفت نسبی یا اسم مصدر از آنـها ساخته می شود حرف ( ی ) به آخرشان اضافه می گردد مانند كتابی یعنی یك كتاب ومردی به معنی مرد بودن ( اسم مصدر ) و یا یك مرد ( در این حال اسم است ) . اگـر صدای آخر مصوت باشد در حالـت اضافه حرف ( ی ) و كسره می گیرد مانند موی سفید و زمانی كه صفت نسبی یا اسم مصدراز آنها ساخته می شود ( یی ) به آخر آنـهـا اصافه می شود مانند كمرویی به معنی كمرو بودن . كلماتی چـون خودرو ، جلو ، خسرو و .. ، درحقیقت به صدای صامت ( واو) ختم می شوند و در حالت اضافه فقط كسره می گیرنـد و آنـچـه در نشریات و تلویزیون می بینیم ( خـودروی فـرسوده یا برنامه های رادیویی ) اشتباه است و باید اصلاح شود . شاید ما نتوانیم این كار را ازمسئولان تلویزیون یا نشریات بخواهیم ولی خـود می توانیم آغازگـر كار بـوده و در مكالمات و مكاتباتمان این موارد را رعایت كنیم . در پـایـان شایـد برای دوستان سوال پیش بیاید كه چـرا آخر ایـنـگونه كلـمات مصوت نیست و صامت است و چگونه آن را تشخیص دهیم ؟ برای رفع ابـهام كافی است به كلمات هـمخانواده ی آنهاهم توجه كنیم ، ( دور، مدور ، دوار، ادوار) – برو یا رو فعل امر از مصدر رفتن( روان ، روانه ، می روم )-( خسرو ، خسروی ، خسروان ) . توجه می نمایید كه در تركیبات این كلمات صدای صامت( واو) كاملا واضح تلفظ می شود .
|
|
+ نوشته شده در
86/09/22ساعت 6:49 بعد از ظهر توسط هوشنگ بهرامي |
|
|
صفحه نخست پست الکترونیک آرشیو |
| درباره وبلاگ |
در این وبلاگ به شرح حال شهر مسجدسلیمان پرداخته می شود ولی در کنار آن مطالب علمی . ادبی . اجتماعی و ... نیز مد نظر خواهد بود .
|
| پیوندهای روزانه |
|
مسجدسلیمان شهرخفته پارسوماش شهرمن مسجدسلیمان مسجدسلیمان سرزمین پنج خورشید سرزمین پنج خورشید محمدی خین گل آرشیو پیوندهای روزانه |
| آرشیو موضوعی |
|
ورزش کامپیوتر آموزش و پرورش اجتماعی زبان فارسی و شعر سرگرمی مسجدسلیمان معلم مناسبت ها وبلاگ و وبلاگ نویسی شخصی |
| پیوندها |
|
پارسوماش سرزمین پنج خورشید مسجدسلیمان شهرمن مسجدسلیمان محمدی خین گل سرزمین پنج خورشید شهر خفته |
|
RSS
|